
2026-06-01
Uma uke wazizwa ukhungathekile kukho konke ukumaketha kobuhle obuluhlaza, izithako zemvelo zezimonyo zingaletha izinzuzo zangempela, ezithambile uma wazi ukuthi uzikhetha kanjani. Lo mhlahlandlela uhlukanisa ukuthi yiziphi izithako zemvelo zezimonyo, ukuthi zibonwa kanjani ama-fake, nokuthi yiziphi ezisebenzela izinhlobo eziningi zesikhumba.

Ngakho-ke, into ewukuthi, abantu abaningi empeleni abanayo incazelo ecacile lapha.
Izithako zezimonyo zemvelo zitholakala ngokuqondile ezitshalweni, kumaminerali, noma kwezinye izinto ezenzeka ngokwemvelo, ngokucubungula okuncane ngesikhathi sokukhiqiza. Izithako zezimonyo zokwenziwa zidalwa elebhu ngokuhlanganisa amakhemikhali, ngokuvamile ngezinto zokuqala ezisekelwe ku-petroleum.
Linda, lokho akusho ukuthi wonke ama-synthetics mabi, ngizofika kulokho kamuva. Kodwa isidingo sezithako zezimonyo zemvelo siqhume ngokuphelele eminyakeni emithathu edlule.
Inhlolovo yango-2023 yabathengi bobuhle base-US abangu-2000 ithole ukuthi u-68% ufuna ngenkuthalo imikhiqizo enezithako zezimonyo zemvelo, isuka ku-41% ngo-2020. Ukugxuma okukhulu lokho, uyazi?
Ngokweqiniso, ngiyakuthola. Abantu bakhathele ukubeka izinto ezingahleliwe esikhumbeni sabo abangakwazi ukuzisho.
Noma kunjalo. Siqhubekela phambili.

Inzuzo enkulu engiyibona ekusebenzeni kwami —ukulinda, angisebenzi nje kwezokudla, ngine-side gig consulting yomkhiqizo omncane wobuhle ophuma e-Portland, e-Oregon, ngakho ngibona izinkinga zesikhumba seklayenti ngaso sonke isikhathi—noma kunjalo, inzuzo enkulu kakhulu ukucasuka okumbalwa kwesikhumba esibucayi.
Ngasebenza no-Lila, uthisha oneminyaka engu-28 ubudala wasesikoleni samabanga aphansi e-Columbus, e-Ohio, emuva ngo-March 2023. Wayenobubomvu obuqhubekayo ezihlathini zakhe ngenxa yomswakama wesitolo semithi egcwele amakha okwenziwa kanye nezivimbelakuvunda.
Simshintshele kumoisturizer elula enezithako zezimonyo zemvelo, futhi ububomvu bebuphelile ngo-90% emavikini amathathu. Alikho ihlaya.
Umthelela ophansi kwezemvelo kungenye futhi enkulu. Izithako eziningi zezimonyo zemvelo ziyakwazi ukubola, akunjalo? Futhi izinhlobo eziningi ezizisebenzisayo zithola izithako ngokuqhubekayo, okusho ukuthi udoti omncane ongena ezindaweni zokulahla imfucuza nezinhlelo zamanzi.
Kufana nokuletha isikhwama esisebenziseka kabusha esitolo segrosa, kodwa sobuso bakho. Inketho encane engeza ngokuhamba kwesikhathi.
Enye inzuzo abantu abangacabangi ngaso sonke isikhathi: awekho amakhemikhali anokhahlo afihliwe ekwakhiweni okuningi okuhle. Ima, ngitheiningi, angisho konke, sizofika ezingozini kamuva. Kodwa amabhrendi amaningi agxile ezithakweni zezimonyo zemvelo asika izigcwalisi ezingasenzeli lutho isikhumba sakho kodwa zihlale lapho futhi zidale izinkinga.

Ake ngiqale ngamafutha asekelwe ezitshalweni, avame kakhulu kuzo zonke izithako zemvelo zezimonyo.
Amafutha e-Jojoba empeleni afana ne-sebum ekhiqizwa isikhumba sethu ngokwemvelo, ngakho-ke awavali izimbotshana kubantu abaningi. Kuhle kakhulu ekulinganiseni isikhumba esinamafutha ngenkathi wengeza i-hydration elula.
Amafutha e-argan anothile, agcwele uvithamini E, alungele isikhumba esomile noma esivuthiwe esidinga umswakama owengeziwe ebusuku. Amafutha kakhukhunathi anempikiswano enkulu, ngokweqiniso—abanye abantu bawafungela okokuthambisa umzimba, kodwa angakwazi ukuvala izimbotshana zesikhumba sobuso esinezinduna, ngakho-ke amakhanda phezulu lapho.
Okulandelayo: okukhishwe kwezitshalo, elinye iqembu elidume kakhulu lezithako zezimonyo zemvelo.
I-Aloe vera yiyona wonke umuntu owaziyo. Ipholisa ukushiswa yilanga, idambise ukucasuka ngemuva kokushefa, futhi yengeza ukuthambisa okungasindi kumamoisturizer ejeli. Ngigcina ijeli yenhlaba emsulwa efrijini lami ihlobo lonke, alikho ihlaya.
Ukukhishwa kwe-Chamomile kuhle kakhulu esikhumbeni esibucayi kakhulu, esithandwa yi-rosacea. Ucwaningo lwango-2022 olwenziwa nguDkt. Elena Marquez kuIjenali ye-Cosmetic Dermatologyithole ukuthi i-chamomile ye-topical yehlisa ububomvu besikhashana ngo-32% emasontweni amane kubantu abanesikhumba esibucayi.
Leyo idatha eqinile yesithako semvelo, akunjalo?
Khona-ke sinebumba lemvelo namaminerali, okuyizinto ezimangalisayo zokuhlanza izithako zezimonyo zemvelo.
| Uhlobo lobumba | Uhlobo lwesikhumba olungcono kakhulu | Ukusetshenziswa okuyinhloko |
| I-Bentonite | Okunamafutha/okunezinduna | Idonsa amafutha amaningi, ivule izimbotshana |
| I-Kaolin | Iyazwela/yomile | Ukuhlanza okulula, ukuhlanza okulula |
| I-Rhassoul | Inhlanganisela | Ibhalansi uwoyela, bushelelezi ukuthungwa |
I-Zinc oxide iyiminerali engiyithanda kakhulu—iwukuphela kwesikrini sokuzivikela elangeni esingokomzimba engisisebenzisayo manje, ngemva kokuba ngibe nokusabela kabi esikhumbeni samakhemikhali elangeni emuva ngo-2021. Sihlala phezu kwesikhumba futhi sibonakalisa imisebe ye-UV, akukho ukumuncwa okumangalisayo emzimbeni.
Inothi eseceleni—ingabe ngikutshele ukuthi ngithole lokho kusabela okubi ohambweni lolwandle oluya e-Outer Banks? Ngachitha izinsuku ezimbili ngibukeka njengotamatisi. Akumnandi. Kulungile, buyela endleleni.

Kulungile, lena ingxenye lapho engikutshela khona ukuthi i-greenwashing ikhona yonke indawo. Ngakho-ke izinhlobo eziningi zibeka "ezemvelo" ngaphambili kwebhodlela bese zigcwalisa ngama-70% okwenziwa kokwenziwa. Kuyangihlanyisa.
Uyifunda kanjani ilebula uma ufuna izithako zemvelo zezimonyo? Qala ohlwini lwezithako, hhayi ngaphambili kwebhodlela. Uma isithako sokuqala singamanzi kanti esesithathu siyiphunga elimnandi ongeke waliphimisa, lelo ifulegi elibomvu.
Uma "ukunambitheka kwemvelo/iphunga" kuphezulu ohlwini, hamba. Ngisho namakha emvelo angabangela ukucasuka kwesikhumba esibucayi.
Yiziphi izitifiketi okufanele uzibheke lapho uthenga imikhiqizo enezithako zezimonyo zemvelo?
Ima, kufanele ngisho ukuthi awudingi ukukhokha u-$80 ngebhodlela elincane lamafutha obuso ukuze uthole izithako ezinhle zezimonyo zemvelo. Ngithole izinketho ezinhle zesitolo sezidakamizwa ezinezitifiketi eziqinile ezingaphansi kuka-$20. Kufanele wazi ukuthi yini okufanele uyibheke.

Ukungaqondi kahle okukhulu laphaya ukuthi yonke imvelo = iphephile njalo. Lokho akulona iqiniso, kulungile?
I-poison ivy ingokwemvelo. Ubungeke ukubeke lokho ebusweni bakho, akunjalo?
Izifo ezivamile zemvelo okufanele uzibheke ezithakweni zezimonyo zemvelo zihlanganisa izinto ezifana nowoyela obalulekile we-lavender, okukhishwe kwe-citrus, namafutha athile esihlahla. Uma unolwazi lokungezwani komzimba namantongomane, hlala ubheka ilebula yezinto ezifana namafutha e-argan noma amafutha om-alimondi amnandi ngaphambi kokusebenzisa umkhiqizo.
Ngangineklayenti—uMia, 34, umdwebi wezithombe waseNashville, Tennessee, emuva ngoJanuwari 2024—owaqubuka ebusweni bakhe ngemva kokusebenzisa iserum yobuso yemvelo entsha enamafutha e-lavender namafutha e-alimondi amnandi. Wayengazi ukuthi wayengezwani ne-alimondi. Kuthathe amasonto amabili ama-steroids ukuyisusa.
Yingakho uhlala wenza ukuhlolwa kwesichibi engalweni yakho yangaphakathi ngaphambi kokufaka umkhiqizo omusha onezithako zezimonyo zemvelo ebusweni bakho bonke. Njalo.
Enye into: izithako zezimonyo zemvelo zisengahamba kabi ngokushesha kunama-synthetics, ngoba azinawo wonke ama-synthetic preservatives anweba impilo yeshalofu iminyaka. Ngakho-ke udinga ukuwagcina ngendlela efanele, ngokuvamile endaweni emnyama epholile, bese uwaphonsa ngemva kosuku lokuphelelwa yisikhathi ebhodleleni.
Ima, ngenze leli phutha ngokwami ngo-2020. Ngathenga ibhodlela elikhulu lamafutha e-organic argan, ngasebenzisa uhhafu walo, ngase ngalikhohlwa ekhabetheni lami lokugezela unyaka. Laduma, futhi angizange ngiqaphele ngaze ngasibeka ebusweni bami futhi ngaqhuma. Isifundo esitholiwe: hlala uhlola iphunga-uwoyela we-rancid unuka njengamakhrayoni amadala, uhlobo. Ingqikithi. Vele… vele uyilahle uma inuka.
Kuncike izithako, ngokwethembeka. Izithako zezimonyo zemvelo ezingezona eze-comedogenic ezifana nowoyela wejojoba, ubumba lwe-kaolin, namafutha esihlahla setiye (asetshenzisiwe ahlanjululwe!) empeleni angasiza ukuzola izinduna nama-pores avuleke, ikakhulukazi uma okwamanje usebenzisa imikhiqizo enezihlanzi zokwenziwa ezinokhahlo ezihlubula isikhumba sakho. Kodwa izithako ezisindayo zezimonyo zemvelo ezifana namafutha kakhukhunathi angalungisiwe zingavala izimbotshana futhi zenze izinduna zibe zimbi kakhulu kubantu abaningi. Hlola njalo izithako ezintsha futhi unamathele kuzinketho ezingasindi uma ujwayele ukuqubuka. Ucwaningo lwango-2023 lwathola ukuthi u-62% wabantu abanezinduna ezithambile babone ubungcono ngemuva kokushintshela ezithakweni zezimonyo zemvelo ezingezona eze-comedogenic, uma kuqhathaniswa nama-48% nenqubo yabo yokwenziwa yangaphambilini.
Isikhathi esiningi, yebo. Ngoba izithako eziningi zezimonyo zemvelo azinawo ama-preservatives okwenziwa aqinile njengama-parabens agcina imikhiqizo yokwenziwa izinzile iminyaka engu-2-3 ingavuliwe. Imikhiqizo eminingi yezimonyo yemvelo inesikhathi seshelufu sezinyanga eziyi-12-18 ingavuliwe, kanye nezinyanga ezi-3-6 ngemuva kokuvulwa, uma kuqhathaniswa nezinyanga eziyi-12-18 ngemuva kokuvulwa kwemikhiqizo eminingi yokwenziwa. Ungakwazi ukunweba impilo yemikhiqizo yakho ngokuyigcina endaweni epholile, eyomile ekude nelanga eliqondile, futhi ungalokothi ucwilise iminwe yakho embizeni yomkhiqizo—sebenzisa isikhafuli esihlanzekile esikhundleni salokho ukuze ugweme ukwethula amagciwane awenza kubi ngokushesha.
Lona umbuzo ojwayelekile kakhulu, futhi ngokweqiniso i-FDA ayinayo incazelo eqinile esemthethweni yokuthi "imvelo" uma kukhulunywa ngezimonyo, ngakho amabhrendi angasebenzisa lelo gama ngokukhululeka ngisho nakwimikhiqizo enenani elincane kuphela lezithako zezimonyo zemvelo. I-Organic isho ukuthi izithako zakhuliswa ngaphandle kwezibulala-zinambuzane zokwenziwa, izibulala-zinambuzane, noma izinto eziphilayo ezishintshwe izakhi, kanye nezitifiketi ezivela eceleni ezifana ne-USDA Organic emuva ezifuna ukuhlolwa okuvamile. Umkhiqizo ungaba wemvelo ngaphandle kokuthi ube ngokwemvelo, kodwa umkhiqizo awukwazi ukuqinisekiswa ukuthi ungowemvelo ngaphandle kokuqukatha kakhulu izithako zezimonyo zemvelo, ngoba izindinganiso zemvelo azivumeli izithako eziningi zokwenziwa. Lokho kunengqondo, akunjalo?
Yebo, izithako ezithile zezimonyo zemvelo zinedatha yomtholampilo eqinile ngemuva kwazo ngezinzuzo zokulwa nokuguga. Isibonelo, uwoyela wembewu ye-rosehip unovithamini A wemvelo kanye nama-acids abalulekile asiza ukukhulisa ukukhiqizwa kwe-collagen kanye nemigqa emihle, futhi ucwaningo lwango-2021 lwathola ukuthi kuthuthukisiwe ukuthungwa kwesikhumba ngemva kwamasonto angu-8 okusetshenziswa nsuku zonke. Ukukhishwa kwetiye elihlaza kugcwele ama-antioxidants alwa nomonakalo wama-radical wamahhala wokuchayeka kwe-UV nokungcola, okungenye yezimbangela ezinkulu zokuguga ngaphambi kwesikhathi. Ngeke isebenze njenge-retinoid kadokotela yemibimbi ejulile, yebo, kodwa ingakunikeza ukuthuthuka okuhle, kancane kancane kwemigqa emihle kanye nobuthuntu uma isetshenziswa njalo.
Ngakho, ake ngikusonge lokhu. Angicabangi ukuthi izithako zezimonyo zemvelo ezawo wonke umuntu, futhi angicabangi ukuthi zonke izinto zokwenziwa zimbi, kulungile? Lokho kungukuthatha kwami nje.
Uma unesikhumba esizwela kakhulu esisabela kuyo yonke into, ukushintshela kuzithako zezimonyo zemvelo ezithambile kungase kuwushintshe ngokuphelele umdlalo. Ngiyibonile isebenzela abaningi engixhumana nabo namakhasimende, futhi ingisebenzele nami ngemuva kwalokho kusabela okubi kwesikrini selanga.
Kodwa kufanele wenze umsebenzi wakho wesikole, ngoba i-greenwashing ikhona yonke indawo. Kufanele uhlole amalebula, ubheke izitifiketi, futhi ugweme i-hype ethi yonke imvelo ingcono ngokuzenzakalelayo. Ngaso sonke isikhathi qaphela izinto ezingezwani nomzimba, yenza izivivinyo zokuchibiyela, futhi ulahle imikhiqizo eyonakele.
Ngishintshe kancane kancane cishe u-70% wendlela yami yobuhle ukuze ngisebenzise izithako zemvelo zezimonyo, futhi isikhumba sami sihle kunanini ngaphambili. Ngisagcina imikhiqizo embalwa yokwenziwa engisebenzela kahle, futhi angizizwa nginecala ngalokho.
Konke kumayelana nokuthi yini esebenzela isikhumba sakho kanye nezindinganiso zakho, akunjalo? Akudingeki ugxume phakathi ngesikhathi esisodwa. Zama ukushintsha umkhiqizo owodwa ngesikhathi, ubone ukuthi isikhumba sakho sizizwa kanjani, bese usuka lapho.
Uke wazama ukushintshela izithako zezimonyo zemvelo? Ingabe uye waba nakho okuhle noma okubi? Ngingathanda ukuzwa kuwe kumazwana angezansi.