Konsensus ekspertów w sprawie klinicznego zastosowania kwasu PDRN w dermatologii 

W ostatnich latach kwas polideoksyrybonukleinowy (PDRN) zyskał szerokie zainteresowanie i znalazł zastosowanie w dermatologii, jednak nadal brakuje jednolitego zrozumienia co do standaryzacji jego stosowania. Grupa Kosmetologii Laserowej Oddziału Chirurgów Estetycznych i Plastycznych Chińskiego Stowarzyszenia Medycznego oraz Grupa Kosmetologii Medycznej Chińskiego Stowarzyszenia Medycyny Integracyjnej wspólnie wydały „Konsensus ekspertów w sprawie klinicznego zastosowania kwasu polideoksyrybonukleinowego w dermatologii”, którego celem jest zapewnienie klinicystom naukowych i obiektywnych porad, które poprowadzą ich w racjonalnym i skutecznym stosowaniu PDRN w praktyce.

Farmakokinetyka i mechanizm działania PDRN

PDRN występuje w osoczu w postaci wolnej i nie wiąże się z apolipoproteinami osocza. Jego dystrybucja jest dodatnio skorelowana z przepływem krwi w tkankach. Lek ten nie jest metabolizowany w wątrobie; jest rozkładany głównie przez niespecyficzne nukleazy DNA osocza lub nukleazy błony komórkowej, tworząc substancję czynną, mononukleotyd. Ostatecznie większość jest wydalana z moczem (około 65%), niewielka ilość z kałem.

W wyniku degradacji PDRN powstają nukleotydy i nukleozydy, dostarczając surowców do naprawy uszkodzeń DNA i szybko sprzyjając naprawie uszkodzonego DNA komórki i proliferacji komórek.

Kliniczne zastosowanie PDRN w dermatologii

1. Gojenie się ran

Obecne badania wykazały, że PDRN uczestniczy w procesie gojenia się ran pod wieloma względami, w tym hamuje nadmierne reakcje zapalne, przyspiesza odnowę naskórka i skóry właściwej, promuje odkładanie się kolagenu oraz zwiększa regulację angiogenezy i innych czynników regulacyjnych, takich jak VEGF. U pacjentów z autologicznym przeszczepem skóry domięśniowe, podskórne lub miejscowe zastrzyki PDRN w miejscu rany mogą przyspieszyć odnowę nabłonka rany i czas gojenia. Ponadto zastosowanie PDRN po zabiegu laserem frakcyjnym CO2 może przyspieszyć gojenie się ran; dlatego też PDRN można rozważyć po ablacyjnym leczeniu laserem, aby przyspieszyć gojenie się ran i przywrócić funkcję bariery skórnej.

2. Melasma i przebarwienia pozapalne:

Najczęstszymi przyczynami melasmy i przebarwień pozapalnych są głównie nieprawidłowa aktywacja melanocytów i utrzymujące się reakcje zapalne. PDRN może regulować szlaki kinaz i kinaz białkowych B poprzez aktywację sygnalizacji zewnątrzkomórkowej w melanocytach, obniżanie poziomu czynników transkrypcyjnych związanych z dysplastyczną angiotensyną, hamowanie ekspresji białek związanych z syntezą tyrozynazy i melaniny oraz zmniejszanie zawartości melaniny w melanocytach. Klinicznie, PDRN można rozważyć w połączeniu z innymi metodami leczenia opornych na leczenie zaburzeń pigmentacyjnych, takich jak melasma lub przebarwienia pozapalne. 3. Starzenie się skóry:

PDRN aktywuje receptory adenozyny A2A lub szlaki ratunkowe, zwiększa stężenie cyklicznego monofosforanu adenozyny (cAMP), hamuje wydzielanie MMP i elastazy, przebudowuje macierz zewnątrzkomórkową, redukuje zmarszczki, przywraca elastyczność skóry i poprawia jej teksturę. Co więcej, liczne badania wykazały, że PDRN może obniżać poziom różnych czynników prozapalnych, takich jak IL-6, IL-1β, TNF-α i IL-12, oraz zwiększać wydzielanie czynników zapalnych, takich jak IL-10. Wskazuje to, że PDRN może jednocześnie opóźniać występowanie i rozwój fotostarzenia skóry poprzez hamowanie wydzielania SASP, poprawę elastyczności, szorstkości i rozszerzonych porów skóry oraz zmniejszenie przeznaskórkowej utraty wody, rozwiązując w ten sposób problemy starzenia się skóry.

4. Blizny:

W modelu gojenia nacięć u szczurów SD stwierdzono, że PDRN zmniejsza naciek komórek zapalnych w tkance bliznowatej i hamuje nadmierną proliferację blizn poprzez hamowanie ekspresji HMGB-1. Międzynarodowe badania kliniczne wykazały, że wczesne zastosowanie PDRN po usunięciu tarczycy może znacznie poprawić teksturę, kolor i rozmiar blizn przerostowych, przy dobrym bezpieczeństwie i braku działań niepożądanych. Dlatego w przypadku ran zagrożonych bliznami można rozważyć wczesną interwencję za pomocą PDRN. Obecnie nie ma badań dotyczących skuteczności PDRN w leczeniu bliznowców.

5. Łysienie androgenowe:

U pacjentów z łysieniem androgenowym występują zmiany na skórze głowy, takie jak zmniejszone i zminiaturyzowane naczynia krwionośne. PDRN może regulować szlak sygnałowy Wnt, promować proliferację mieszków włosowych i zwiększać poziom VEGF i innych czynników wazoaktywnych, poprawiając w ten sposób łysienie androgenowe. Badania prospektywne wykazały, że u pacjentów z łysieniem androgenowym, którzy nie reagują na konwencjonalne leczenie farmakologiczne, potencjalną opcją może być zastosowanie PDRN w połączeniu z leczeniem PRP lub laserem frakcyjnym tulu o długości fali 1927 nm. Jednak do oceny bezpieczeństwa nadal potrzebne są większe próbki.

6. Inne choroby skóry:

U pacjentów z łysieniem androgenowym występują zmiany na skórze głowy, takie jak zmniejszone i zminiaturyzowane naczynia krwionośne. PDRN może regulować szlak sygnałowy Wnt, promować proliferację mieszków włosowych i zwiększać poziom VEGF i innych czynników wazoaktywnych, poprawiając w ten sposób łysienie androgenowe. Aktualne badania prospektywne sugerują, że PDRN w połączeniu z leczeniem PRP lub laserem frakcyjnym tulu o długości fali 1927 nm może być potencjalną opcją dla pacjentów z łysieniem androgenowym, którzy nie reagują na konwencjonalne leczenie farmakologiczne. Jednak nadal potrzebne są większe próbki, aby ocenić jego bezpieczeństwo.

Zalecane użycie

Stosowanie PDRN różni się znacznie w przypadku różnych chorób i nadal brakuje ujednoliconego protokołu stosowania.

Obecnie w literaturze krajowej i międzynarodowej opisano sposoby podawania PDRN, w tym podanie miejscowe, podanie śródskórne, wstrzyknięcie śródskórne, wstrzyknięcie podskórne i wstrzyknięcie domięśniowe. Częstotliwość dawkowania waha się od raz dziennie do raz w tygodniu, a czas trwania dawkowania waha się od kilku dni do kilku tygodni. Należy jednak ściśle przestrzegać określonych metod stosowania, zgodnie z klasyfikacją produktu (leku lub urządzenia medycznego).

Bezpieczeństwo i środki ostrożności

1. PDRN charakteryzuje się czystością DNA >95% i nie zawiera farmakologicznie aktywnych białek ani peptydów, dlatego jego immunogenność jest niska.
2. Liczne badania kliniczne potwierdziły również, że PDRN charakteryzuje się dobrym bezpieczeństwem i tolerancją niezależnie od drogi podawania. Po zastosowaniu miejscowym nie zaobserwowano żadnych znaczących reakcji toksycznych ani poważnych działań niepożądanych, chociaż czasami mogą wystąpić łagodne reakcje niepożądane, takie jak zaczerwienienie skóry, swędzenie i kłucie. Objawy te zwykle szybko ustępują po odstawieniu leku lub leczeniu objawowym.
3. Istnieje możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak ziarniniaki będące ciałami obcymi i specyficzne zakażenia, gdy PDRN jest podawany we wstrzyknięciu. Dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania tego leku śródskórnie lub podskórnie.
4. PDRN jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią, osób z zakażonymi ranami oraz osób uczulonych na PDRN.

Podsumowanie i perspektywy

1. W Chinach PDRN stosuje się głównie miejscowo oraz poprzez mezoterapię mikroigłową. Biorąc pod uwagę działanie przeciwzapalne PDRN i możliwości promowania naprawy tkanek, przyszłe badania mogą zbadać jego potencjał w zakresie innowacyjnych zastosowań.
2. Ponadto strategie podawania PDRN w leczeniu różnych problemów skórnych, w tym określenie optymalnej drogi podawania, częstotliwości i stężenia, a także jego działanie synergistyczne z innymi terapiami, wymagają dalszych badań.